Olkusz Upland
Część Jury Krakowsko-Częstochowskiej, zdominowana przez płaskowyże wapienne i ostańce, bogata w rudy cynku i ołowiu.
Wyżyna Olkuska jest płaskowyżem krasowym, zbudowanym z wapieni górnojurajskich. Charakteryzuje się licznymi, suchymi dolinami, ostańcami skalnymi i zjawiskami krasowymi (jaskinie, wywierzyska). Rzeźba terenu jest pofałdowana, ale mniej zróżnicowana niż w rejonie Ojcowa. Wizualnie dominują lasy liściaste, przeplatane polami. Kolory to jasnoszare skały i zieleń lasów. Teren ten jest znany z historycznego i współczesnego górnictwa.
Ekosystem to mozaika lasów, muraw kserotermicznych i terenów rolniczych. Występują tu cenne zbiorowiska wapieniolubne. Fauna jest typowa dla Jury. Procesy ekologiczne są kształtowane przez wapienne podłoże i historyczną eksploatację górniczą.
Wyżyna ma ogromne znaczenie historyczne (górnictwo), gospodarcze i krajobrazowe. Jest chroniona w ramach Parków Krajobrazowych. Ochrona skupia się na walce z zanieczyszczeniem poprzemysłowym i ochronie siedlisk kserotermicznych.