Dryocopus martius
Duży dzięcioł o charakterystycznym czarnym upierzeniu i czerwonej "czapeczce", znany z intensywnego bębnienia w drzewa.
Dzięcioł czarny to największy dzięcioł występujący w Europie, osiągający długość ciała od 45 do 55 cm i rozpiętość skrzydeł do 70-80 cm. Jego waga waha się od 250 do 450 gramów. Całe jego upierzenie jest błyszcząco czarne, z wyjątkiem intensywnie czerwonej czapeczki na głowie – u samców pokrywa ona całe ciemię, natomiast u samic jest ograniczona do tylnej części głowy. Dziób jest mocny, dłutowaty, barwy jasnej, często z żółtawym odcieniem, a tęczówki oczu są białe lub jasnożółte, co kontrastuje z ciemnym upierzeniem. Nogi są szare, z silnymi pazurami, doskonale przystosowanymi do wspinaczki po pniach drzew. Charakterystyczny jest również jego długi, lepki język, którym wydobywa owady spod kory.
Dzięcioł czarny zasiedla głównie stare, dojrzałe lasy liściaste, iglaste i mieszane, preferując drzewostany z dużą ilością martwych lub obumierających drzew, które stanowią doskonałe miejsce do żerowania i budowy gniazd. Jego dieta składa się głównie z owadów żyjących w drewnie, zwłaszcza mrówek drzewnych, korników i ich larw. Dzięki silnemu dziobowi i mięśniom szyi, dzięcioł czarny jest w stanie wykuwać duże, owalne otwory w pniach, tworząc w ten sposób spiżarnie i miejsca lęgowe. Jest gatunkiem terytorialnym, żyje zazwyczaj w parach, które utrzymują swoje terytorium przez cały rok. Charakterystyczne jest jego głośne bębnienie w drzewa, służące do komunikacji i oznaczania terytorium. Jest to gatunek osiadły, rzadko migrujący.
Dzięcioł czarny pełni kluczową rolę w ekosystemie leśnym, będąc naturalnym regulatorem populacji szkodników drzew, takich jak korniki. Wykuwane przez niego dziuple stanowią cenne schronienia i miejsca lęgowe dla wielu innych gatunków zwierząt, w tym ptaków (np. sów, kowalików) i ssaków (np. kun, wiewiórek), co czyni go gatunkiem wskaźnikowym dla zdrowych, dojrzałych ekosystemów leśnych. Głównym zagrożeniem dla jego populacji jest utrata odpowiednich siedlisk – starodrzewów oraz martwego drewna, w wyniku intensywnej gospodarki leśnej i usuwania starych drzew. W wielu krajach jest objęty ochroną gatunkową.