Ursus arctos
Jeden z największych lądowych drapieżników na świecie, wszystkożerny, charakteryzujący się dużą siłą i zdolnością do hibernacji.
Niedźwiedź brunatny to masywne zwierzę o krępej budowie i silnych kończynach. Sierść jest długa i gęsta, a jej kolor waha się od jasnobrązowego (stąd 'grizzly') do bardzo ciemnobrązowego, niemal czarnego. Dorosłe samce osiągają długość ciała do 280 cm i wysokość w kłębie do 150 cm. Waga jest bardzo zmienna, od 100 kg w mniejszych podgatunkach do ponad 600 kg w podgatunku Kodiak. Charakterystyczną cechą jest duży garb na karku, będący masą mięśniową wspierającą przednie łapy przy kopaniu i uderzaniu. Ma dużą, okrągłą głowę, z małymi uszami i krótkim ogonem. Posiada pięć palców zakończonych długimi, niechowanymi pazurami, które są kluczowe do kopania i rozrywania. Oczy są małe, co sugeruje mniejsze poleganie na wzroku niż na węchu.
Niedźwiedzie brunatne są wszystkożerne, a ich dieta zmienia się sezonowo, obejmując jagody, korzenie, orzechy, owady, miód, ryby (zwłaszcza łososie) oraz ssaki kopytne. Są samotnikami, z wyjątkiem samic z młodymi i okresu godowego, choć mogą się gromadzić w miejscach obfitości pokarmu (np. przy rzekach podczas tarła łososia). Są aktywne głównie o zmierzchu i świcie, ale mogą żerować przez cały dzień. Niedźwiedzie brunatne przygotowują się do zimowej hibernacji, gromadząc duże zapasy tłuszczu. Ich adaptacje obejmują mocne pazury i zęby do rozerwania zdobyczy i kopania, oraz gęste futro chroniące przed zimnem. Są wysoce terytorialne, szczególnie samce, i komunikują się za pomocą znakowania terenu zapachem i drapania drzew. Wzrost siły i masy ciała jest kluczowy dla przetrwania w surowym środowisku.
Niedźwiedź brunatny pełni rolę głównego drapieżnika i konsumenta w wielu ekosystemach leśnych i górskich. Roznosi nasiona roślin leśnych i przyczynia się do użyźniania gleby poprzez zakopywanie resztek pokarmu. Status ochrony na poziomie globalnym to 'najmniejszej troski' (Least Concern), ale wiele regionalnych populacji jest zagrożonych. W Europie i Ameryce Północnej jest pod ścisłą ochroną. Główne zagrożenia to utrata i fragmentacja siedlisk, zwłaszcza korytarzy migracyjnych, co prowadzi do konfliktów z ludźmi. Innym problemem jest zmiana klimatu, która wpływa na dostępność kluczowych źródeł pożywienia. Środki ochronne obejmują ochronę obszarów leśnych, edukację ludności w celu unikania konfliktów i regulacje dotyczące polowań.