Aquila heliaca
Potężny ptak drapieżny Eurazji, symbol siły i władzy w wielu kulturach.
Orzeł cesarski to duży drapieżnik o ciemnobrązowym upierzeniu, które u dorosłych osobników wydaje się niemal czarne. Charakterystyczną cechą są białe plamy na barkach, tzw. 'epaulety', oraz złocisto-płowy kark i ciemię. Skrzydła są długie i szerokie, z wyraźnymi 'palcami' na końcach lotek. Ogon jest stosunkowo krótki, o szarym zabarwieniu z czarnym pasem końcowym. Dziób jest potężny, haczykowaty, ciemnosary z żółtą woskówką u nasady. Nogi są silnie opierzone aż do samych palców, co chroni je przed zimnem i ugryzieniami ofiar. Szpony są czarne, niezwykle ostre i zakrzywione, służące do chwytania i zabijania zdobyczy. Oczy mają barwę jasnożółtą lub orzechową, charakteryzując się wyjątkową ostrością widzenia. Młode ptaki są znacznie jaśniejsze, z wyraźnym kreskowaniem na piersi, osiągając dorosłe barwy dopiero w 5-6 roku życia.
Preferuje otwarte krajobrazy z kępami starych drzew, takie jak lasostepy, stepy oraz tereny rolnicze w pobliżu gór. Jego dieta składa się głównie ze średniej wielkości ssaków, w szczególności susłów, chomików i zajęcy. Poluje również na ptaki oraz okazjonalnie żywi się padliną, zwłaszcza w okresie zimowym. Pary są monogamiczne i terytorialne, budując wielkie gniazda na wierzchołkach wysokich drzew, rzadziej na słupach energetycznych. Podczas polowania często szybuje na dużych wysokościach lub wypatruje ofiary z wysokiego punktu obserwacyjnego. Interakcje między parą obejmują spektakularne loty tokowe z akrobacjami powietrznymi. Ptak ten wykazuje dużą wrażliwość na obecność człowieka w pobliżu gniazda, co może prowadzić do porzucenia lęgu. Populacje północne są wędrowne, zimując w Afryce Wschodniej lub Azji Południowej. W ekosystemie zajmuje pozycję drapieżnika szczytowego, kontrolując populacje gryzoni.
Gatunek narażony na wyginięcie (VU) z powodu utraty siedlisk, porażenia prądem na liniach energetycznych oraz nielegalnego trucia. Ochrona wymaga zabezpieczania słupów średniego napięcia i ochrony starych drzewostanów. Jest gatunkiem wskaźnikowym dla zdrowych ekosystemów rolniczo-leśnych.