Astronotus ocellatus
Duża, słodkowodna ryba drapieżna z rodziny pielęgnicowatych, znana z charakterystycznego, pawiookiego wzoru u nasady płetwy ogonowej. Jest popularnym gatunkiem akwariowym ze względu na swoją inteligencję i osobowość.
Pielęgnica pawiooka to masywna ryba o owalnym, bocznie spłaszczonym ciele, dorastająca w akwarium do 25-35 cm, a w naturze nawet do 45 cm długości. Jej ubarwienie jest zmienne, zazwyczaj ciemne, od zielonkawo-brązowego po szaro-czarne, z nieregularnymi pomarańczowo-czerwonymi plamami lub paskami. Najbardziej charakterystyczną cechą jest duża, czarna plama otoczona pomarańczową obwódką, przypominająca oko pawia (tzw. oscellus), umiejscowiona u nasady płetwy ogonowej. Płetwy są duże i zaokrąglone, a szeroki otwór gębowy jest przystosowany do drapieżnego trybu życia. Ryba ta ma wyraźne, wyłupiaste oczy, które pozwalają jej skutecznie obserwować otoczenie. W hodowli występują liczne odmiany barwne, takie jak albinosy, welony czy tygrysie, powstałe w wyniku selektywnej hodowli.
Pielęgnica pawiooka zamieszkuje wolno płynące rzeki i strumienie Amazonii, Orinoko oraz Parany w Ameryce Południowej, preferując obszary z zatopionymi korzeniami i gałęziami, które stanowią kryjówki. Jest to drapieżnik wszystkożerny, którego dieta w naturze składa się głównie z mniejszych ryb, owadów, skorupiaków, larw, ale także części roślinnych i owoców. Pielęgnice wykazują znaczną inteligencję i są terytorialne, zwłaszcza w okresie rozrodu, energicznie broniąc swojego rewiru. Są monogamiczne, tworzą trwałe pary. Znane są z kopania w podłożu i przestawiania elementów wystroju akwarium, co świadczy o ich silnym instynkcie terytorialnym i aktywności. Potrafią rozpoznawać opiekunów i reagować na ich obecność, co czyni je fascynującymi obiektami obserwacji.
Pielęgnica pawiooka pełni rolę drapieżnika szczytowego w swoim naturalnym środowisku, kontrolując populacje mniejszych ryb i bezkręgowców. Wpływa na dynamikę ekosystemu, przyczyniając się do utrzymania równowagi. Gatunek ten jest szeroko hodowany w akwarystyce na całym świecie, a jego popularność nie zagraża jego naturalnym populacjom, które są stabilne. Według IUCN Red List ma status 'Least Concern'. Brak jest znaczących zagrożeń dla tego gatunku w środowisku naturalnym, choć lokalne zanieczyszczenia wód mogą mieć wpływ na niektóre populacje.